فصل دؤم از باب أوّل « در ذكر سبب جذاكردن قم از اصفاهان ، و وقت شهر كردانيدن آن » راويان قم جنين روايت كنند كه : جون عرب به قم متمكّن شدند ، و قرار كرفتند ، و أعقاب و اولاد ايشان بقم بسيار شد ، وضيعتهآىء « 1 » بسيار را مالك شدند ، و بعضى از ضيعتهاى بسيار همدان و رى و اصباهان با آن جمع كردند ، كه اليوم « 2 » بذان معروف و مشهورند . حمزة بن يسع بن عبد اللّه « 3 » - كه اميرى بود از امرآىء عرب - قصد

--> ( 1 ) . ضيعه كه جمع آن ضياع است ، در عربى به معناى اموال غير منقول ، اعم از زمين و درخت كه در ملكيت اشخاص درمىآيد را گويند ، و در لسان العرب آمده است : الضيعة و الضياع عند الحاضرة ، مال الرجل من النخل و الكرم و الأرض . ( 2 ) . امروزه . ( 3 ) . حمزة بن يسع ( اليسع ) بن عبد اللّه بن سعد أشعرى ، نياى او عبد اللّه بن سعد از اعقاب مالك بن عامر أشعرى است ، وى از اعيان و بزرگان قم بود ، و به گفته تاريخ قم او چهار فرزند به نامهاى : ابو بكر ، اليسع ، عمران ، و آدم داشت ، كه اعقاب او از آنها بالغ بر هزار و چهارصد نفر بودند . ظاهرا در ميان اين چهار فرزند ، اليسع از موقعيت اجتماعى برترى در ميان قوم خود برخوردار بود ، و خانه او داراى جايگاه خاصى بود ، و در برابر آن ميدانى قرار داشت كه مشهور به ميدان يسع بن عبد اللّه اشعرى بود ، و در آن دوره يكى از هفت ميدان معروف قم بشمار مىرفت . و از نوشته تاريخ قم استفاده مىشود كه فرزند يسع يعنى حمزة بن يسع پس از پدر مراتب و مناصب او را از آن خود كرد ، تا آنجا كه به منصب امارت رسيد ، و يكى از اميران